İzolyasiya müqaviməti naqillərin və kabellərin cərəyanı nə qədər yaxşı “saxladığını” göstərir. O, azaldıqca sızma cərəyanı, qısaqapanma və yanğın riski artır. Aşağıda 1 kV-a qədər qurğular üçün normaları, ölçmə qaydasını və müqavimətin niyə düşdüyünü izah edirik.
- 1 kV-a qədər naqillər, şitlər və güc kabelləri üçün minimal izolyasiya müqaviməti 0,5 MΩ-dur (PUE, cədvəl 1.8.34 və 1.8.40).
- Naqillər 1000 V, 1 kV-a qədər güc kabelləri 2500 V meqommetrlə ölçülür.
- Ölçmə gərginlik götürülmüş xətdə, həssas cihazlar ayrılmış halda aparılır.
İzolyasiya müqaviməti nədir?
Bu, cərəyan keçirən hissə ilə torpaq və ya qonşu faza arasındakı izolyasiyanın müqavimətidir. Onu yüksək sabit gərginlik verən xüsusi cihazla, meqommetrlə ölçürlər. Nəticə meqaomlarla (MΩ) ifadə olunur.
Normalar cədvəli (1 kV-a qədər qurğular)
Elektrik qurğularının quraşdırılması qaydalarına (PUE, 1.8.37-ci bənd, cədvəl 1.8.34 və 1.8.40-cı bənd) görə qəbul sınaqlarında normalar belədir:
| Obyekt | Meqommetrin gərginliyi | Minimal müqavimət |
|---|---|---|
| Elektrik naqilləri, o cümlədən işıqlandırma şəbəkəsi (1 kV-a qədər) | 1000 V | 0,5 MΩ |
| Paylayıcı qurğular, şitlər, cərəyan ötürücüləri (1 kV-a qədər) | 500–1000 V | 0,5 MΩ |
| 1 kV-a qədər güc kabelləri | 2500 V | 0,5 MΩ |
Paylayıcı qurğuların hər seksiyası ayrıca ölçülür. 1 kV-dan yuxarı kabellər üçün izolyasiya müqaviməti normalaşdırılmır: onların vəziyyəti yüksək gərginlik sınağı ilə yoxlanılır.
Necə ölçülür?
- Xətdən gərginlik götürülür və bunun yoxlanılması aparılır.
- Həssas cihazlar ayrılır: elektron sayğaclar, sürücülər, LED drayverlər, UPS.
- Ölçmə faza–faza, faza–N və faza–PE arasında aparılır.
- Qiymət sabitləşəndən sonra, adətən 60 saniyədən sonra qeyd olunur.
- Ölçmədən sonra xətt boşaldılır, çünki kabel yükü saxlayır.
Kabelləri ГОСТ 3345-76 metodikası ilə ölçürük. Nəticələr və ölçmə şəraiti protokola yazılır.
Niyə izolyasiya müqaviməti azalır?
- Nəmlik: zirzəmilər, su basmış kanallar, kondensat.
- Köhnəlmə və həddindən artıq qızma: izolyasiya bərkiyir və çatlayır.
- Mexaniki zədə: mismar, qazıntı, gəmiricilər.
- Çirk və toz: xüsusilə şitlərdə və klemmlərdə.
Nə vaxt ölçmək lazımdır?
- Yeni elektrik şəbəkəsi istismara qəbul ediləndə.
- Təmirdən, su basmadan və ya yanğından sonra.
- Dövri yoxlamalarda: tezliyi istismar qaydaları və obyektin sahibi müəyyən edir.
- Avtomat və ya UZO səbəbsiz açılanda.
Protokol
Akkreditə olunmuş laboratoriyanın protokolunda hər xətt üzrə ölçülən qiymətlər, meqommetrin gərginliyi, cihazın yoxlanma tarixi, norma və nəticə göstərilir. “Enerji Test Servis” MMC-nin laboratoriyası AZS ISO/IEC 17025:2020 üzrə akkreditə olunub.
İzolyasiya ölçmələri — Enerji Test Servis
Tez-tez verilən suallar
0,5 MΩ çoxdurmu, azdırmı?
Bu minimal qəbul normasıdır. Yeni və quru şəbəkədə qiymət adətən çox yüksək olur. Əgər müqavimət normaya yaxındırsa, bu, problemin əlamətidir.
Meqommetrlə ölçmə cihazları xarab edə bilərmi?
Bəli, buna görə ölçmədən əvvəl elektron cihazları ayırırıq.
İzolyasiya və torpaqlama ölçməsi eyni şeydirmi?
Xeyr. Bunlar fərqli ölçmələrdir, amma adətən birlikdə aparılır və bir protokola daxil edilir.
Ölçmə nə qədər çəkir?
Xətlərin sayından asılıdır. Mənzil üçün adətən bir neçə saat, böyük obyekt üçün bir neçə gün.